Blog > Komentarze do wpisu
Zasady prawa cywilnego

 

1. U podłoża kżdego systemu prawnego, a w jego ramach gałęzi prawa, leżą pewne podstawowe założenia wyrażające charakterystyczne dla danego systemu czy gałęzi rozwiązania instytucjonalne. W sferze prawa cywilnego są one określane jako zasady tego prawa. Stanowia one idee przewodnie obowiązującego u nas kodeksu cywilnego oraz kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a także innych ustaw regulujących stosunki cywilno-prawne.Założenia te stanowią przejawy panujących  w kraju stosunków społeczno-gospodarczych.

Decydująe o zasadach naszego prawa cywilnego podłoże na przełomie lat osiemdziesiątych uległo na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewiędziestątych diamteralnej zmianie. Najogólniej rzecz ujmując, można powiedzieć, że gospodarkę nakazową zastąpiła gospodarka rynkowa, a system polityczny polegający na rządach jednej partii, a więc system określany jako totalitarny- zastąpił ustrój demokratyczny ze wszystkimi właśmiwymi mu instytucjami jak rządy prawa, parlamentaryzm, niezawisłość sądowa, woność jednostki.

Gosporadka nakazowo-rozdzielcza charkateryzowała się tym, że zycie gospodarcze było kształtowane z góry przez idące nakazy i zakazy. Była ięc określana jako gospodarka planowa.

Podstawą gospodarki planowej była własność społeczna, w jej granicach zaś priorytetową pozycję miała własność państwowa: dalszy rozwój miał prowadzić dopełnego upaństwowienia wszelkiego mienia produkcyjnego. W dziedzinie prawa konsekwencją tego było, że własnośc społeczna korzystała z wielu przywilejów, także w sferze prawa cywilnego, np. nieruchomości państwowe nie ulegały zasiedzeniu lub roszczenie o wydanie rzeczy ruchomej stanowiącej własność państwową nie ulegało w stosunku do osoby fizycznej przedwnieniu.

U podstaw ówczesnego ustroju legła idea nacjonalizacji własności prywatnej, idea, którą w przeważającym zakresie zrealizowano już w latach czterdziestych. W szczególności złożyły się na to następujące akty normatywne: 3.01l.1946, o przejęciu na własość pańswta podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, dekret PKWN z 6.09.1944 o przeprowadzeniu reformy ronej, dekret PKWN z 12.12.1944 o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Pańswta.drastyczny charakter ówczesnej sytuacji powgłebiał fakt, że ustawodawca wybrła model nacjonalizacji bez odszkodowania. Nacjonalizację uzupełniały także inne formy uspołecznenia, w szczególności kolektywizacja rolnictwa w drodze tworzenia i popieraniatzw. rolniczych spółdzielni produkcyjnych będących odpowiednikiem radzieckich kołchozów.

Powyższe przeminay gospodarcze przyniosły opłakane skutki. Niedbalstwo, nieuczciwość, brak poczucia odpowiedzialności a także dowolność w planowaniu powodowały, że produkowano towary o niskim standarcie (tzw. buble), które nie wytrzymywały konkurencji z produkcją krajów kapitalistycznychi nieznajdowały w tych krajach nabywców. Produkowano dla samej produkcji i dla wykonania planua nie w tym celu, aby wyprodukowany towar sprzedać. Działo się tak dlatego, że przediębiortstwa uspołecznione nie miały rzeczywistego właściciela. Jednostka państwowa nie mogła sprostać wymaganiom, jakie stawiane są przed prawdziwym właścicielem. Konsekwencja powyższego było załamanie się teog modelu gospodarki w końcu lat osiemdziesiątych.

Te ujemne zjawiska ma usunąć gospodarka wolnego rynku, w ramach której czynnikiem rządzącym życiem gospodarczym jest rynek, a więc działające na nim prawa ekonomiczne, a wśród nich prawo popytu i podazy.Dzięki temu producent produkuje tyle, ile może zbyć i takiej jakości, aby jego towar był na rynku konkurencyjny. W gospodarce tej rządzi zasada równego startu wszystkich podmiotów gospodarujących. Dało temu wyraz orzecenie NSA z 27.02.1991r., w myśl którego uchwała rady narodowej eliminująca ze zfery handlu i usług jednostki uspołecznione jest sprzeczna z zasadą swobody działalności gospodarczej bez względu na formę własności, ograniczenie może miec miejsce tylko w ustawie. Dominujące znaczenie w gospodarce rynkowej ma własność prywatna. W łasność państwowa wwystępuje także, ale w ograniczonym zakresie i tylke wtedy, gdy wymagają teog warunki szczególne. Inaczej mówiąc, konieczna stała się zakojona na szeroka skalę akcja stanowiąca odwrotnośc nacjonalizacji, a więc prywatyzacja mienia państwowego.

poniedziałek, 06 października 2008, sublime86

Polecane wpisy

  • PRAWO RZYMSKIE:

    19. HISTORIA ROZWOJU PROCESU RZYMSKIEGO. W związku z faktem, iż w czasach najdawniejszych jedyną drogą dochodzenia swoich praw prywatnych była tzw. pomoc własna

  • PYTANIA I ODPOWIEDZI EGZAMINACYJNE Z PRAWA RZYMSKIEGO:

    12. ZRÓDŁA TWORZENIA PRAWA RZYMSKIEGO. Omawiając źródła tworzenia prawa rzymskiego musimy mówić o fontes iuris oriundi tj. źródłach powstania prawa[czynniki pra

  • ODPOWIEDZI EGZAMINACYJNE Z PRAWA RZYMSKIEGO

    1. RZYMSKIE POJĘCIE PRAWA Brak jest w źródłach rzymskich klasycznej definicji prawa, co jest spowodowane ogólną niechęcią Rzymian do wszelkiego rodzaju definiow